ფსორიაზი

ფსორიაზი – ქრონიკული არაინფექციური დაავადება, დერმატოზია და ძირითადად აზიენებს კანს. დღესდღეობით ამ დაავადებას აუტომიმუნურ ბუნებას მიაწერენ. ჩვეულებრივ ფსორიაზი მშრალი, წითელი, კანიდან წამოწეული წარმონაქმნებით არის წარმოდგენილი კანზე. თუმცა კი ზოგიერთ დაავადებულს კანზე არანაირი ხილული დაზიანება არა აქვთ. ფსორიაზის მიერ გამოწვეულ ლაქებს ფსორიაზული ფოლაქები ეწოდებათ. ეს ლაქები თავისი ბუნებით ქრონიკული ანთებითი უბნებია ლიმფოციტების, მაკროფეგებისა და კერატოციტების ჭარბი პროლიფერაციით და ჭარბი აინგიოგენეზით კანქვეშა შრეში.

ფსორიაზი გვხვდება ყველა ასაკში, ორფაზოვანი პიკია 16-22 და 57-60 წლის ასაკში. აშშ-ში ავადობა არის 1-2%, ამ პაციენტების 40% უჩივის სასქესო ორგანოების დაზიანებას (Farber EM et al, 1992; MacDonald A. et al, 2007; Buechner SA, 2002).

სასქესო ორგანოზე ჩნდება მრგვალი, ან ოვალური ფოლაქები,მოწითალო ან მოვარდისფრო ფერისაა, რომელიც ხშრად დაფარული მოთეტღო ან ვერცხლისფერი ნადებით. ფსორიაზს ხშირად თან სდევს ქავილი და ფსიქოსოციალური დარღვევები. ფსორიაზი მწვავდება სტრესის, თამბაქოსა და ალკოჰოლის ჭარბი გამოყენების, მწვავე ინფექციების (განსაკუთრებით სტრეპტოკოკული), ზოგიერთი მედიამენტის მიღებისას (მაგ, β-ბლოკერების, ლითიუმის).

ფსორიაზის დიაგნოზი ნათელი ფსორიაზული ფოლაქები აღმოჩენისას. თუკი დაზიანება არატიპიურია, საჭირო ხდება ბიოფსია. მკურნალობა დამოკიდებულია იმაზე დაავადება ლოკალიზებულია, თუ გავრცელებულია.

მკურნალობის დროს არჩევის პრეპარატი დაბალაქტიური, ან საშუალო ატტივობის ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები. კორტიკოსტეროიდების წასმა სამარისია დღეში ერთხელ. დოზის გადაჭარბების თავიდან აცილების მიზნით, საჭიროა კორტიკოსტეროიდების ხმარება 2 კვირის განმავლობაში და შემდეგ საჭიროა გადასვლა დასვენების დღეებში გამოყენებაზე გადასვლა (Lebwohl M., 2005). თუკი ხანგრძლივ მკურნალობაზეა საუბარი სასურველია ისეთი პრეპარატების გამოყენება, რომლეიც არ იწვევენ კანის ატროფიას (მაგ, ტაკროლიმუსი, ან პიმეკროლიმუსი). ლოკალიზებული ფორმების დროს არჩევის პრეპარატია ვიტამინ D3-ს ანალოგები, რომლეიც კანზე დაიტანებიან დღეში 1-2-ჯერ.