რეზუს კონფლიქტი

ოსრულობა ძალზე სერიოზული მოვლენაა ქალის ცხოვრებაში და მისი დაგეგმვა მოითხოვს დიდ ყურადღებას. ჯერ კიდევ ორსულობის დაგეგმვამდე საჭიროა ქალმა გაიგოს საკუთარი და პარტნიორის რეზუს-ფაქტორი.

რეზუს-ფაქტორი (Rh ფაქტორი) არის ცილა, რომელიც ერითროციტის (სისხლის წითელი უჯრედების) ზედაპირზე მდებარეობს. თუკი ადამიანს ეს ფაქტორი აქვს, ე.ი. ის რეზუს დადებითია (რეზუს (+) ), ხოლო მისი არარსებობის დროს რეზუს უარყოფითი (რეზუს (-) ). ადამიანების დაახლოებით 85% რეზუს (+)-ია და მხოლოდ 15%-ია რეზუს (-).

ძალიან მნიშვნელოვანია ქალის რეზუსი. როცა ქალი რეზუს (+)-ია, მნიშვნელობა არა აქვს პარტნიორის რეზუსს, რადგანაც იგი თავად არის რეზუს (+) და მისი ორგანიზმისთვის ერითროციტის ზედაპირზე არსებული Rh ფაქტორი არ არის უცხო და ამის წინააღმდეგ არ დაიწყებს ბრძოლას, ანუ ანტისხეულების არ წარმოიქმნება ამ ფაქტორის მიმართ.

სირთულე ჩნდება მაშინ, როცა დედა რეზუს(-) -ია, მამა კი – რეზუს (+). თუკი ნაყოფი მამისგან მიიღებს რეზუს (=) ფაქტორს, მაშინ თავად ნაყოფი იქნება დედის სხეულისთვის უცხო ცილის მატარებელი და თავადაც იქნება „უცხო“. ამის გამო დედის სხეული იწყებს ანტისხეულების (იმუნური სისტემის ჯარისკაცების) სინთეზს და ნაყოფთან ბრძოლას. შემდეგ ეს ანტისხეულები გადადიან ნაყოფის სისხლში და შლიან მის ერითროციტებს, რაც ცუდად აისახება ნაყოფის ჯანმრთელობაზე.

როცა მამა რეზუს (+) და დედა რეზუს (-) 75 %-ში არსებობს დედასა და შვილს შორის რეზუს კონფლიქტის რისკი. თუმცა თუკი ქალს ადრე არ ჰქონია კონტაქტი რეზუს (+) სისხლთან, პირველი ორსულობის დროს ნაყოფი დაიბადება აბსოლუტურად ჯანმრთელი, რადგანც ქალის ორგაზნიმს იმ 9 თვეში ვერ ასწრებს იმდენი ანტისხეულის გამომუშავებას, რომ ნაყოფს ავნოს.

მიუხედავად ამისა, ქალის სხეულში რჩება „მეხსიერების უჯრედები“, რომლებიც არიან მეორე ორსულობის დროს შიშის საფუძველნი, რადგანაც რეზუს ფაქტორტან ხელმეორე კონტაქტისასა მათი საშუალებით ჩქარდება ანტისეხეულების სინთეზი.

მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინება, როგორ დასრულდა ორსულობა. სენსიბილიზაცია ვითარდება ნაყოფის მოცილების შემთხვევაში 3-4%, სამედიცინო აბორტის დროს – 5-6%, საშვილოსნოსგარე ორსულობის დროს – 1%, ფიზიოლოგიური მშობიარობის დროს – 10-15%.

იმის ალბათობა, რომ ნაყოფი მამისგან მიიღებს რეზუს ფაქტორს, არის 50%. ზოგჯერ კეთდება სპეციალური ანალიზი. მამა არის ჰომოზოგოტი, ან ჰეტეროზიგოტი. თუკი ის ჰყეტეროზოგოტია, მაშინ ნაყოფი ნამდვილად მიიღებს რეზუს ფაქტორს, ხოლო თუ ჰეტეროზიგოტია, ან მიიღებს, ან არა.

დღეს მედიცინა იმდენაც მიდი წინ, რომ არც ნაყოფის რეზუს (+) ქმნის პრობლემას. ამ დორ სორსულ ქალს მოუწევს უფრო ხშირად აკონტროლოს საკუთარი და ნაყოფის ჯანმრთელობაა, ანუ მას ხშირად მოუწევს ჩააბაროს სისხლი, რათა შემოწმდეს არის თუ არა მასში რეზუს ფაქტორისადმი ანტისხეულები და თუ არის როგორ ხდება მათი რაოდენობის ცვლილება. ანტისხეულების ტიტრი 32 კვირამდე მოწმდება ყოველ თვე, 32-35 კვირაზე თვეში ორჯერ, ხოლო 35 კვირიდან – ყოველ კვირას. იშვიათად ანალიზის ჩატარება საჭირო ხდება უფრო ხშირად.

ორსულობის დროს, მშობიარობის შემდეგ და შეწყვეტილი ორსულობის შემთხვევაშიც კეთდება ანტირეზუსული იმუნოგლობულინი. ეს პრეპარატი ბოჭავს რეზუსულ ანისხეულებს და თავიდან იქნება აცილებული რეზუს კონფლიქტი.