იმპოტენცია (ერექტიული დისფუნქცია)

avoid-erectile-dysfunctionიმპოტენცია  (ერექციული დისფუნქცია)  არის მდგომარეობა, რომლის დროსაც მამაკაცი ვერ ახერხებს მიაღწიოს ან შეინარჩუნოს საკმარისი ერექცია სქესობრივი აქტისთვის.  ერექტიული დისფუნქცია საკმაოდ გავრცელებული მდგომარეობაა მისი სხვადასხვა ხარისხი  გამოხატულია მამაკაცების 52 % ში 40-70 წლის დიაპაზონში. ერექციული დისფუნქცია 45 წლამდე მამაკაცების თითქმის 10 % -ს აწუხებს.

ზოგჯერ  ერექტიული პრობლემები გამოწვეულია ფსიქოგენური პრობლემებით, უფრო ხშირად მიზეზები კომბინირებულია, როგორც ორგანული, ასევე ფსიქოგენური.

ერექტიული დისფუნქციის ყველაზე  ხშირ ორგანულ მიზეზს წარმოადგენს დიაბეტი, ნევროლოგიური პროფლემები (ტრავმა, პროსტატექომია) ჰორმონული უკმარისობა(ჰიპოგონადიზმი.

ერექციული დისფუნქციის რისკ ფაქტორებია:

  • ასაკი (ასაკის მატებასთან ერთად მატულობს ერექციული დისფუნქციის შემთხვევების რაოდენობა);
  • შაქრიანი დიაბეტი (ყველაზე ხშირი რისკ ფაქტორი 50 %-ში ვლინდება.);
  • ჰიპერტენზია;
  • გულ-სისხლძარღვთა პათოლოგიები;
  • სიგარეტის მოწევა;
  • თიაზიდური დიურეტიკები;
  • ფსიქოტროპული მედიკამენტები
  • ანტიჰიპერტენზიულები;
  • დიგოქსინი
  • H2 რეცეპტორების ანტაგონისტები.
  • ანტიქოლინერგულები;
  • ციტოტოქსიური აგენტები;
  • ანდროგენის ანტაგონისტები.

საშარდე სისტემების პრობლემები ხშირად ასოცირებულია ერექტიულ დისფუნქციასთან, ვინაიდან მაგ. შარდის ბუშტის დეტრუზორი კუნთების შეკუმშვას და გლუვი (კავერნოზული) კუნთების ფუნქციონირებას აქვთ ბევრი მსგავსებები. K+არხები, განსაკუთრებით კალციუმ სენსიტიური კალიუმის არხები,  A/Rho კინაზის სასიგნალო სისტემა, L ტიპის კალციუმის არხები, ჯაპ-კავშირები, წარმოდგენილია, როგორც დეტრუზორ კუნთებში, ასევე გლუვ კუნთებში.

ერექციული დისფუნქციი დიაგნოზი ძირითადად პაციენტის ანამნეზს ეფუძნება, რადგან ლაბორატორიული ტესტებით მისი დიაგნოსტიკა არ ხდება. პირველ რიგში აუცილებელია შეფასდეს პაციენტის ზოგადი სამედიცინო მდგომარეობა, ფსიქოსოციალური და ფსიქოსექსუალური ისტორია, გაანალიზდეს რისკ-ფაქტორების არსებობა.

ფსიქოსექსუალური ასპექტები:

  • ინტერპერსონალური ურთიერთბების სიმყარე (ქორწინება, განქორწინება და ა.შ.);
  • დეპრესია;
  • სტრესი;
  • სექსუალური აქტის შესრულების შფოთვა;
  • ადამიანის სექსუალობის შესახებ ცოდნა და წარმოდგენები;

რისკ ფაქტორები:

  • შაქრიანი დიაბეტი, ჰიპერტენზია, კორონარული არტერიების პათოლოგიები, თირკმლის პათოლოგიები(ბოლო სტადია),  პერიფერიული ვასკულარული პათოლოგიები.
  • ზურგის ტვინის ტრავმა, პათოლოგია.
  • ინსულტი, ალცჰეიმერის დაავადება.
  • მენჯის დაზიანება.
  • ანტიჰიპერტენზიულები, ანტიდეპრესანტები, ანტიფსიქოზურები.
  • ანტიანდროგენები, ანდროგენების პროდუქციის ინჰიბიტორები რეკრეაციული წამლების გამოყენება: ალკოჰოლი, თამბაქო, კოკაინი, ოპიატები.

ფიზიკური გასინჯვისას:

შესაძლოა მამაკაცს აღენიშნებოდეს ანდროგენების დეფიციტი- განუვითარებელი მეორადი სასქესო ნიშნები, სათესლეების მცირე მოცულობა, მკერდის გადიდება.

გენიტალური მგრძნობელობის გაქრობა-დაქვეითება შესაძლოა მიუთითებდეს ზურგის ტვინის დაზიანებაზე, წარსულში გადატანილ ინსულტზე ან პერიფერიულ ნეიროპათიაზე.

პერიფერიული იშემიის დროს მკვეთრად შესუსტებულია ბარძაყის და ტერფის არტერიების პულსაცია.

პენისის გასინჯვა საჭიროა პეირონის დაავადების გამოსარიცხად.

ძირითადი ლაბორატორიული  ანალიზები რაც უნდა ჩაუტარდეს ყველა მამაკაცს ერექტიული დიფუნქციის შემთხვევაში:

  • გლუკოზა (უზომზე);
  • ლიპიდები;
  • ტესტოსტერონი;

მკურნალობა:

ნებისმიერ პაციენტს, რომელსაც აწუხებს ერექციული დისფუნქცია პირველ რიგში ექიმმა უნდა გაუწიოს ფსიქოსექსუალური კონსულტაცია,

შემდგომ, პირველი რიგის თერაპიას წარმოადგენს სელექტიური ფოსფოდიესთერაზას ინჰიბიტორები (სილდენაფილი, ვარდენაფილი, ტადალაფილი)

მეორე რიგის მკურნალობას  წარმოადგენს:

ვაკუუმ მოწყობილობები

ინტრაურეტრალური ალპრასტადილი.

ინტრაკავერნოზული ალპრასტადილის ინექცია

მესამე რიგის მკურნალობა:

პენისის პროთეზირება;

სისხლძარღვოვანი ქირურგია.